Mancala theo luật Kalah, mỗi bên sáu ô, mỗi ô bốn hạt. Chơi với máy ở ba mức độ hoặc hai người trên một máy.
Mancala là gì?
Mancala là họ trò chơi cờ bàn hai người, trong đó người chơi bốc hết hạt trong một ô, rải lần lượt từng hạt vào các ô kế tiếp và ăn hạt vào kho của mình, mục tiêu là kết thúc ván với nhiều hạt hơn đối thủ. Mancala trên Hevagames dùng luật Kalah, phiên bản phổ biến nhất ở châu Âu và Bắc Mỹ: mỗi bên sáu ô, mỗi ô bốn hạt và mỗi người một kho.
Trò chơi không có yếu tố may rủi. Hạt nào cũng nhìn thấy được, nước nào cũng đếm trước được, và chỉ một ô chọn đúng có thể mang lại thêm lượt hoặc một lần ăn lớn. Sự kết hợp giữa thao tác đơn giản và tính toán chính xác là lý do các trò mancala được chơi suốt nhiều thế kỷ.
Cách chơi Mancala theo luật Kalah
Bàn có hai hàng, mỗi hàng sáu ô, mỗi người một hàng, và hai kho lớn ở hai đầu. Kho của bạn là kho nằm bên phải hàng của bạn. Lúc đầu mỗi ô có bốn hạt, tổng cộng 48 hạt, hai kho đều trống.
Tới lượt, bạn chọn một ô có hạt trên hàng của mình. Toàn bộ hạt trong ô được bốc lên và rải ngược chiều kim đồng hồ, mỗi ô một hạt, vào các ô tiếp theo trên hàng của bạn, vào kho của bạn, rồi sang hàng đối thủ nếu vẫn còn hạt. Kho của đối thủ được bỏ qua. Ô có từ 13 hạt trở lên sẽ rải vòng hết cả bàn.
Kết quả phụ thuộc vào chỗ hạt cuối cùng rơi xuống. Nếu hạt cuối rơi vào kho của bạn, bạn được đi thêm một lượt ngay. Nếu hạt cuối rơi vào một ô trống bên phía bạn và ô đối diện có hạt, bạn ăn cả hai: hạt cuối và toàn bộ hạt ô đối diện vào kho của bạn. Nếu ô đối diện trống thì không ăn gì.
Ván kết thúc ngay khi một trong hai hàng hết sạch hạt. Lúc đó hạt còn lại trên hàng của ai thì cộng vào kho người đó, kho nhiều hạt hơn thắng. Với 48 hạt, có 25 hạt là chắc thắng, mỗi bên 24 hạt là hòa.
Mẹo chơi Mancala: thêm lượt, ăn hạt và cuối ván
Mở đầu bằng lượt đi thêm. Lúc đầu ván, ô thứ ba tính từ bên trái hàng của bạn có đúng bốn hạt và cách kho bốn bước, nên đi ô này thì hạt cuối rơi vào kho và bạn được thêm lượt. Đi trước và lấy lượt thêm này là cách khai cuộc chuẩn.
Nối các lượt thêm từ ô gần kho ra ngoài. Khi có nhiều ô rải vừa khít vào kho, hãy đi ô gần kho nhất trước. Rải từ ô xa hơn sẽ thả một hạt vào mỗi ô gần kho và làm hỏng số hạt vừa khít của chúng. Đi đúng thứ tự, bạn có thể được hai ba lượt thêm liên tiếp.
Để ý các ô trống. Một ô trống bên bạn đối diện ô đầy hạt của đối thủ là cơ hội ăn hạt; hãy đếm xem có ô nào của bạn rải vừa tới đúng ô đó không. Chiều ngược lại cũng vậy: trước mỗi nước, nhìn các ô trống của đối thủ và kiểm tra ô nào của bạn đang nằm đối diện chúng. Bạn có thể bảo vệ ô bị đe dọa bằng cách đi hạt khỏi ô đó, hoặc lấp ô trống đang nhắm vào nó.
Nhớ vòng rải trọn bàn. Ô có đúng 13 hạt sẽ rải hết một vòng bàn và thả hạt cuối trở lại chính ô xuất phát, lúc này chỉ có mỗi hạt đó. Nếu ô đối diện có hạt thì đó là một lần ăn, thường là ăn lớn.
Tính trước cuối ván. Vì hạt còn trên hàng của ai thì thuộc về người đó, người tích được nhiều hạt bên mình trong khi hàng đối thủ cạn dần sẽ thu hết số hạt ấy. Gần cuối ván, hãy đếm hạt ở cả hai hàng và hai kho, và nhắm tới mốc 25 hạt để thắng.
Tùy chọn ván chơi và các mức độ của máy
Mancala trên Hevagames dùng luật Kalah với sáu ô và bốn hạt mỗi ô. Bạn có thể chơi với máy ở mức Dễ, Vừa hoặc Khó và chọn ai đi trước, hoặc chơi hai người trên cùng một máy. Mức Dễ chỉ nhìn trước một nước và có lúc đi ngẫu nhiên. Mức Vừa tính trước bốn nước. Mức Khó đào sâu dần trong chừng một giây cho mỗi nước.
Đấu với máy thì bạn luôn ngồi ở hàng dưới. Việc rải hạt được hiển thị bằng hiệu ứng lan dọc các ô, còn lượt đi thêm và các lần ăn hạt được báo ngay dưới bàn. Có hàng trăm trò mancala khác với cỡ bàn, số hạt và luật ăn khác nhau, nhưng game này chỉ dùng luật Kalah.
Lịch sử các trò chơi mancala và ô ăn quan
Các trò mancala thuộc loại cờ bàn cổ xưa nhất vẫn còn được chơi. Chúng có mặt khắp châu Phi, Trung Đông, Nam Á và Đông Nam Á, thường chơi trên bàn gỗ khắc lỗ hoặc trên những hố đào xuống đất. Cái tên bắt nguồn từ một từ tiếng Ả Rập nghĩa là di chuyển. Những thành viên nổi tiếng của họ trò chơi này gồm oware ở Tây Phi và bao ở Đông Phi.
Việt Nam cũng có trò mancala của riêng mình là ô ăn quan, trẻ em thường chơi bằng sỏi trên bàn kẻ dưới đất. Ô ăn quan có mười ô nhỏ và hai ô lớn ở hai đầu đặt quân quan, người chơi được rải theo cả hai chiều, nên luật khác với Kalah. Bản thân Kalah là một phiên bản hiện đại, được William Julius Champion Jr. đưa vào nước Mỹ vào những năm 1940 và lan rộng nhờ các bộ cờ bán ra thị trường.
Chơi Mancala online miễn phí trên Hevagames
Mancala chạy trên trình duyệt của điện thoại, máy tính bảng và máy tính, không cần tải về. Chạm hoặc bấm chuột vào một ô của bạn để rải hạt, hoặc dùng Tab để chuyển tới ô và Enter hay phím cách để đi.
Nút Đi lại hoặc Ctrl+Z lùi lại nước vừa đi của bạn cùng nước đáp của máy. Ván bỏ dở nằm lại trong trình duyệt để bạn chơi tiếp từ màn hình đầu. Số ván thắng liên tiếp trước máy được ghi lại, còn khi hai người chơi, thanh màu phía trên và viền sáng quanh bàn báo lượt của từng người.
Cách chơi
- 1Chọn Chơi với máy (Dễ, Vừa hoặc Khó, và ai đi trước) hoặc 2 người chơi.
- 2Chạm vào một ô của bạn. Hạt trong ô được rải lần lượt ngược chiều kim đồng hồ vào các ô kế tiếp và kho của bạn, bỏ qua kho đối thủ.
- 3Hạt cuối rơi vào kho của bạn thì được đi tiếp. Hạt cuối rơi vào ô trống bên bạn mà ô đối diện có hạt thì ăn cả hai.
- 4Một hàng hết hạt là hết ván, hạt còn lại trên hàng của bên nào thuộc về bên đó. Kho nhiều hạt hơn thắng.
Điều khiển
Mẹo
- Đếm hạt: ô có vừa đủ hạt để rơi vào kho sẽ cho bạn thêm lượt.
- Để ý các ô trống bên mình, ô đối diện chúng có thể bị ăn.
- Khi chơi với máy, hàng của bạn luôn ở phía dưới.
