Trượt các ô số về đúng thứ tự, ô trống nằm ở góc cuối. Chơi 3×3, 4×4 (trò 15 ô kinh điển) hoặc 5×5; ván nào cũng giải được.
Xếp số trượt là gì?
Xếp số trượt (Sliding Puzzle) là trò giải đố trong đó các ô số nằm trong một khung vuông có một chỗ trống, và bạn trượt các ô vào chỗ trống cho tới khi các số trở về đúng thứ tự. Trên bàn 4 x 4 với các ô từ 1 đến 15, đây chính là trò 15 ô số nổi tiếng mà nhiều người Việt gọi là trò xếp số.
Không ô nào được nhấc ra. Mỗi nước đẩy một ô vào chỗ trống và để lại chỗ trống mới phía sau, nên muốn đưa một ô về chỗ thường phải dời vài ô khác ra rồi đưa lại. Cái khéo là giải bàn theo một thứ tự cố định để những ô đã xong không bị xáo lại.
Cách chơi xếp số trượt
Mục tiêu: xếp các ô theo thứ tự 1, 2, 3… từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, chỗ trống nằm ở góc dưới bên phải. Bàn 3 x 3 có các ô từ 1 đến 8, bàn 4 x 4 từ 1 đến 15, bàn 5 x 5 từ 1 đến 24.
Di chuyển: chạm vào bất kỳ ô nào cùng hàng hoặc cùng cột với chỗ trống. Ô đó trượt về phía chỗ trống, kéo theo mọi ô nằm giữa. Bạn cũng có thể vuốt, hoặc dùng phím mũi tên, để đẩy ô cạnh chỗ trống theo hướng đó.
Đếm nước: mỗi ô di chuyển tính là một nước, nên trượt ba ô trong một lần chạm tính là ba nước. Đồng hồ chạy từ nước đi đầu tiên.
Dấu hiệu: ô nào về đúng chỗ sẽ chuyển màu vàng, nhìn vào là biết phần nào của bàn đã xong. Khi ô cuối cùng vào chỗ, game hiện số nước và thời gian của bạn cùng kỷ lục cho cỡ bàn đó.
Mẹo giải xếp số 15 ô và các cỡ khác
Giải theo từng lớp. Xếp xong hàng trên cùng, rồi tới cột bên trái. Phần còn lại là cùng trò đó nhưng nhỏ hơn một cỡ, nên lặp lại: hàng trên, cột trái, cho tới khi chỉ còn góc 2 x 2. Góc cuối này chỉ cần đưa chỗ trống đi vòng tròn là các ô vào chỗ. Trên bàn 4 x 4, xong hàng trên và cột trái thì còn lại bàn 3 x 3; trên bàn 5 x 5 thì còn lại bàn 4 x 4.
Phần lớn các ô trong một hàng đều dễ. Đưa từng ô về chỗ từ phía dưới hoặc từ bên cạnh, cho chỗ trống chạy vòng quanh nó, và đừng động vào các ô vàng đã xong.
Hai ô cuối của một hàng cần mẹo, vì đặt ô này vào chỗ sẽ chặn ô kia. Với hàng trên cùng của bàn 4 x 4: đưa ô 3 vào góc là chỗ của ô 4, và ô 4 nằm ngay dưới nó. Sau đó đưa chỗ trống vào chỗ của ô 3, trượt ô 3 sang trái rồi trượt ô 4 lên. Cả hai cùng vào chỗ. Cách này dùng được cho hai ô cuối của một cột, chỉ cần xoay ngang lại.
Nếu ô 4 rơi vào góc mà ô 3 không nằm cạnh nó, đừng cố gỡ tại chỗ. Đưa ô 4 ra xa, xuống vùng chưa giải, rồi sắp lại cặp đó từ đầu. Cố ép thường làm vỡ phần đã xếp xong của hàng.
Để ý chỗ trống. Phần lớn số nước được dùng để đưa chỗ trống tới đúng nơi. Tính đường đi của chỗ trống sao cho nó vòng quanh ô đang xếp, ở phía xa vùng đã xong.
Ít nước nhất là một bài toán khác. Cách giải theo lớp luôn ra kết quả nhưng tốn nhiều nước hơn mức tối thiểu. Để tham khảo, mọi thế trên bàn 3 x 3 đều giải được trong tối đa 31 nước trượt từng ô, bàn 4 x 4 trong tối đa 80 nước, nhưng tìm được lời giải ngắn như vậy bằng tay là rất khó. Muốn giảm số nước, hãy tính đường đi của chỗ trống và tránh trượt qua trượt lại.
Các cỡ bàn trong trò xếp số trượt
Xếp số trượt của chúng tôi có ba cỡ: 3 x 3 với 8 ô, cỡ kinh điển 4 x 4 với 15 ô, và 5 x 5 với 24 ô. Bàn 3 x 3 là màn khởi động ngắn và là chỗ tốt để tập mẹo hai ô cuối. Bàn 5 x 5 tốn nhiều nước nhất; giải xong hàng trên và cột trái thì phần còn lại là một bàn 4 x 4.
Ván nào cũng giải được. Đúng một nửa số cách xếp có thể có là không giải được, ví dụ bàn 15 ô chỉ bị đổi chỗ ô 14 và ô 15. Game kiểm tra mỗi lần xáo bằng phép thử tính chẵn lẻ quen thuộc và sửa lại trước khi bạn chơi. Còn có những kiểu khác dùng một bức ảnh cắt thành mảnh thay cho số; bản của chúng tôi chỉ dùng số.
Nguồn gốc trò 15 ô số
Trò 15 ô số trở thành cơn sốt ở Mỹ và châu Âu năm 1880. Người được ghi công làm ra nó là Noyes Chapman, một trưởng bưu điện ở bang New York, vào những năm 1870. Nhà làm đố vui Sam Loyd nhiều năm tự nhận là người phát minh, nhưng các nhà nghiên cứu lịch sử đã chỉ ra điều đó không đúng.
Các nhà toán học sớm để ý tới trò này. Năm 1879, William Johnson và William Story công bố chứng minh rằng chỉ một nửa số thế ban đầu là giải được. Đó là lý do thử thách nổi tiếng giải bàn bị đổi chỗ ô 14 và ô 15 không có lời giải.
Chơi xếp số trượt trên Hevagames
Xếp số trượt của Hevagames chạy ngay trên trình duyệt, chơi được trên điện thoại, máy tính bảng và máy tính, không cần tải về. Chạm hoặc bấm chuột vào ô, vuốt trên màn hình cảm ứng, hoặc dùng phím mũi tên. Nút Xáo trộn chia một bàn mới, và bạn đổi cỡ bàn lúc nào cũng được.
Ván đang chơi được lưu trong trình duyệt, đóng trang rồi quay lại vẫn còn. Với mỗi cỡ bàn, game lưu số nước ít nhất và thời gian tốt nhất của bạn. Giải xong một bàn được 1000 điểm với cỡ 3 x 3, 2000 điểm với 4 x 4 và 3000 điểm với 5 x 5, trừ một điểm cho mỗi nước và một điểm cho mỗi giây, thấp nhất là 10 điểm.
Cách chơi
- 1Chạm vào một ô cùng hàng hoặc cùng cột với ô trống. Ô đó trượt về phía ô trống, kéo theo các ô nằm giữa.
- 2Bạn cũng có thể vuốt hoặc dùng phím mũi tên để đẩy ô cạnh ô trống.
- 3Xếp các ô theo thứ tự 1, 2, 3… từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, ô trống ở góc dưới bên phải.
- 4Ô nào đã về đúng chỗ sẽ chuyển màu vàng.
Điều khiển
Mẹo
- Xếp xong hàng trên cùng, rồi cột bên trái, sau đó lặp lại với phần vuông nhỏ còn lại.
- Hai ô cuối của một hàng nên đưa vào cùng lúc: xếp chúng thẳng dưới chỗ của mình rồi xoay vào.
- Đồng hồ chỉ chạy từ nước đi đầu tiên.